Ziynet eşyası alacağı davası, boşanma veya evlilik birliğinin sona erdiği durumlarda, özellikle kadınların düğünde veya evlilik süresince kendilerine ait olan takı ve ziynet eşyalarının iadesi veya bu eşyaların bedelinin ödenmesi için açtığı bir davadır. Bu tür davalarda, ziynet eşyalarının mevcut değerlerinin doğru bir şekilde hesaplanması, dava sürecinde en önemli konulardan biridir. Bu makalede, ziynet eşyası alacağı davasında dava değerinin hesaplanması hakkında detaylı bilgi sunarak dava sürecinde dikkat edilmesi gerekenleri ele alacağız.

Ziynet Eşyası Alacağı Davası Nedir?
Ziynet eşyası alacağı davası, eşler arasında mal paylaşımı veya boşanma sürecinde gündeme gelen, düğün veya evlilik süresince takılan ziynet eşyalarının iadesi veya bu eşyaların bedelinin talep edilmesi için açılan bir davadır. Genellikle kadınlar tarafından açılan bu davada, ziynet eşyalarının kendilerine ait olduğu ve bu eşyaların davalı eş veya aile tarafından alıkonulduğu iddia edilmektedir. Davacı taraf, ziynet eşyalarının iadesini veya iade edilemeyecek durumda olanların değerinin ödenmesini talep edebilir. Burada dikkat edilmesi gereken husus, davanın terditli olarak açılmasında hukuki yarar bulunmasıdır. Bu durumda talep konusunda öncelikli olarak eşyaların iadesini mümkün bulunmaması halinde güncel değerini talep etmek gerekecektir. Dava değeri ise taraflar açısından tam olarak hesaplanamayacağı için, ikinci talep olan güncel değeri kısmi olarak talep edilebilir. İleride bilirkişi hesabı yapıldığında bu kısım ıslah dilekçesi ile artırılabilecektir. Bilirkişi hesabında genel olarak dava tarihini baz almaktadır. Ancak güncel Yargıtay içtihatlarınca terditli açılan bir davada her ne kadar eşyaların bedeli belirtilse de aynen iade kararı verilmesinde hukuki isabet bulunduğu belirtilmektedir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 2022/724 E. 2022/7543 K. ve 27/09/2022 T. Kararında özetle;

“Davacının talebi davaya konu ziynet eşyalarının aynen iadesi, olmadığı takdirde infaz tarihindeki bedelinin tahsiline ilişkin olup, aynen iadeye karar verildiğinde aynen iadenin mümkün olmaması halinde İİK m. 24 gereğince işlem yapılacağının tabii bulunmasına ve bu nedenle terditli olan ikinci talepte davacının hukuki yararının bulunmaması nedeniyle davacının aynen iade talebi gözetilerek ziynet eşyalarının aynen iadesine karar verilmesi ile yetinilmesi gerekirken mahkemece, HMK m. 26 gözetilmeksizin talebin dışına çıkılarak dava tarihindeki bedele hükmedilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.” gerekçesiyle terditli olarak açılan davada aynen iade talebi bulunmasına karşın dava tarihindeki bedele göre karar verilmesinde isabet görmeyerek BOZMA kararı vermiştir.

Ziynet Eşyası Alacağı Davasında Dava Değeri Nedir?
Ziynet eşyası alacağı davasında dava değeri, davaya konu olan ziynet eşyalarının güncel piyasa değerinin hesaplanması ile belirlenir. Dava değeri, mahkemede harç ve diğer yargılama masraflarının hesaplanmasında temel alınan miktardır. Ziynet eşyalarının piyasa değeri ise altın, bilezik, kolye, küpe gibi farklı ziynet türlerinin gramajı ve piyasa fiyatlarına göre belirlenir.

Dava değerinin doğru şekilde hesaplanması, mahkemede talep edilen tutarın isabetli olmasını sağladığı için davanın seyrini doğrudan etkiler.

Ziynet Eşyası Alacağı Davasında Dava Değerinin Hesaplanması
Ziynet eşyası alacağı davalarında dava değerinin hesaplanması için belirli kriterler göz önünde bulundurulmalıdır. İşte bu kriterler:

Ziynet Eşyalarının Türü ve Gramajı:
Her ziynet eşyası türünün gramajı farklıdır. Örneğin, bilezik, kolye veya yüzük gibi ziynet türlerinin gramajı, değerlerinin belirlenmesinde önemlidir. Davacı, elinde varsa takıların gramajı ve cinsi hakkında bilgi veren faturaları veya fotoğrafları sunabilir.
Piyasa Değeri:
Ziynet eşyalarının piyasa değeri, altının güncel fiyatlarına göre belirlenir. Bu noktada, dava açıldığı tarihteki gram altın fiyatları baz alınır. Örneğin, dava açıldığı tarihte gram altın 1200 TL ise, her bir ziynet eşyasının gramajı ile bu fiyat çarpılarak ziynet eşyasının dava değeri hesaplanır.
Ekspertiz Raporları:
Mahkemeye sunulmak üzere ziynet eşyalarının değeri hakkında bir ekspertiz raporu alınabilir. Bu rapor, ziynet eşyalarının piyasa değerini ve türüne göre hesaplanmasını sağladığı için dava değeri tespitinde önemli bir dayanak oluşturur.
Güncel Altın Fiyatlarının Takibi:
Dava süreci devam ederken altın fiyatları değişebilir. Bu durumda, mahkeme, hüküm verirken güncel altın fiyatlarını dikkate alabilir. Davanın açıldığı tarihteki fiyatlarla hüküm tarihindeki fiyatlar arasında fark varsa, mahkeme, değer kaybını önlemek için güncel fiyatları baz alabilir.
Dava Değerinin Tespiti için Uzman Görüşü:
Mahkemeye sunulacak belgeler yetersiz ise, mahkeme talep üzerine uzman bir bilirkişi görüşüne başvurabilir. Bilirkişi, ziynet eşyalarının türüne, gramajına ve güncel piyasa fiyatlarına göre dava değerini belirleyerek mahkemeye sunar.

Ziynet Eşyası Alacağı Davasında Dava Değeri Örneği
Örnek bir hesaplama yapmak gerekirse:

Davaya konu olan bir bilezik 10 gram, bir altın set ise 25 gramdır.
Dava açıldığı tarihte gram altın 1200 TL’dir.

Bu durumda dava değerinin hesaplanması şu şekilde yapılır:

Bilezik için: 10 gram x 1200 TL = 12,000 TL
Altın set için: 25 gram x 1200 TL = 30,000 TL

Toplam Dava Değeri: 12,000 TL + 30,000 TL = 42,000 TL

Bu örnekte, davacı, 42,000 TL’lik bir ziynet eşyası alacağı için dava açabilecektir.

Dava Değerinin Belirlenmesinde Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar
Eşya ve Fatura Belgelerinin Hazırlanması:
Davacının, ziynet eşyalarının kendisine ait olduğunu kanıtlayan fatura veya fotoğraf gibi belgeleri hazırlaması önemlidir. Bu belgeler, mahkemede ziynet eşyalarının varlığını ve cinsini kanıtlamak için gereklidir.
Tanık Beyanları:
Ziynet eşyalarının düğünde takıldığı veya aile üyelerinin bu ziynetleri alıkoyduğu gibi iddiaların tanık beyanlarıyla desteklenmesi, mahkemeye güvenilirlik açısından katkı sağlar.
İspat Yükümlülüğü:
Türk Medeni Kanunu gereğince, ziynet eşyalarının davacıya ait olduğunu ispat etme yükümlülüğü davacıya aittir. Bu nedenle, takıların kadına ait olduğuna dair şahitlerin beyanı ve yazılı belgeler mahkemeye sunulmalıdır.
Yargıtay Kararları:
Yargıtay, ziynet eşyası davalarında kadının hakkını koruma eğilimindedir. Bu tür davalarda, ziynetlerin kadına ait olduğu kabul edilir ve ziynetlerin iadesi veya bedelinin ödenmesi gerektiğine dair içtihat kararları bulunmaktadır.

Ziynet Eşyası Alacağı Davalarında Harç ve Masraflar
Ziynet eşyası alacağı davasında dava değeri, dava harçlarının ve yargılama masraflarının belirlenmesinde esas alınır. Davacı, dava açarken belirlediği dava değerine göre nispi harç ödemek durumundadır. Mahkemeye sunulan dava değeri arttıkça, ödenecek harç miktarı da artar.

Sonuç
Ziynet eşyası alacağı davaları, boşanma süreçlerinde sıklıkla karşılaşılan davalar arasındadır. Bu davalarda dava değerinin doğru hesaplanması, davacının hak kaybına uğramaması açısından büyük önem taşır. Ziynet eşyalarının türü, gramajı, güncel altın fiyatları gibi unsurlar göz önünde bulundurularak dava değeri hesaplanmalı ve eksiksiz belgelerle mahkemeye sunulmalıdır.

Eğer Kırıkkale’de avukat arıyorsanız, hukuki danışmanlık ve dava süreçlerinde yanınızda olmak için buradayız.